Odpowiedź nie jest jednak jednoznaczna. Sztuczna inteligencja bez wątpienia zmieni branżę IT i częściowo zautomatyzuje wiele zadań, ale jednocześnie ujawnia liczne ograniczenia, błędy oraz zagrożenia. Coraz częściej okazuje się, że AI jest bardzo skutecznym narzędziem wspierającym człowieka, lecz nadal wymaga nadzoru, kontroli i odpowiedzialności po stronie specjalistów.

Branże i sektory najbardziej zagrożone automatyzacją przez AI

AI najlepiej radzi sobie z zadaniami powtarzalnymi, przewidywalnymi i opartymi na analizie dużych ilości danych. Dlatego największe ryzyko częściowego zastąpienia człowieka dotyczy przede wszystkim:

1. Obsługi klienta i helpdesków IT

Już dziś chatboty i voiceboty potrafią obsługiwać klientów banków, operatorów telekomunikacyjnych czy sklepów internetowych. AI odpowiada na pytania, resetuje hasła, generuje zgłoszenia i rozwiązuje podstawowe problemy techniczne.

Problem pojawia się jednak wtedy, gdy system nie rozumie kontekstu lub nietypowej sytuacji. W wielu firmach klienci skarżą się na błędne odpowiedzi, brak możliwości kontaktu z człowiekiem oraz frustrację wynikającą z „rozmowy z maszyną”. Dyskusje użytkowników wskazują, że AI często sprawdza się wyłącznie przy prostych zadaniach, a bardziej złożone problemy i tak trafiają do człowieka.

2. Junior developerów i prostego programowania

Generatywna AI potrafi dziś tworzyć fragmenty kodu w Pythonie, Javie czy JavaScript. Narzędzia takie jak GitHub Copilot lub modele GPT znacząco przyspieszają pracę programistów.

Najbardziej zagrożone są więc zadania:

• schematyczne,
• oparte na gotowych wzorcach,
• niewymagające głębokiej analizy biznesowej.

Nie oznacza to jednak końca zawodu programisty. AI nadal popełnia błędy logiczne, tworzy podatny kod oraz często „halucynuje” funkcje lub biblioteki, które nie istnieją. Badania naukowe pokazują, że modele językowe nadal osiągają gorsze wyniki od wyspecjalizowanych rozwiązań eksperckich w bardziej złożonych zadaniach analitycznych.

3. Analizy danych i raportowanie

AI doskonale radzi sobie z generowaniem raportów, podsumowań i analiz biznesowych. Wiele firm zaczęło automatyzować procesy raportowania finansowego i analitycznego.

Jednak właśnie w tym obszarze pojawiają się bardzo niebezpieczne błędy.

Głośnym przykładem była sytuacja związana z Deloitte, które przygotowało raport dla australijskiego rządu z wykorzystaniem generatywnej AI. Dokument zawierał fikcyjne cytaty, nieistniejące przypisy oraz błędne odniesienia prawne. Raport został przekazany klientowi bez odpowiedniej weryfikacji, co zakończyło się koniecznością zwrotu części wynagrodzenia oraz ogromnymi stratami wizerunkowymi.

To wydarzenie pokazuje bardzo ważny problem: AI może generować treści wyglądające profesjonalnie i wiarygodnie, mimo że są całkowicie błędne.

Czy AI zastąpi pentesterów i specjalistów cyberbezpieczeństwa?

Cyberbezpieczeństwo jest jednym z sektorów, w których AI rozwija się najszybciej. Systemy sztucznej inteligencji analizują logi, wykrywają anomalie i pomagają identyfikować podatności.

AI może:

• automatycznie skanować sieci,
• analizować malware,
• wykrywać nietypowy ruch,
• generować rekomendacje bezpieczeństwa.

Jednak pentesting to nie tylko technologia. To również kreatywność, analiza psychologiczna, znajomość procesów biznesowych oraz umiejętność myślenia jak atakujący. W praktyce wiele skutecznych ataków opiera się nie na błędach technicznych, lecz na manipulacji człowiekiem.

Co więcej, AI sama staje się narzędziem cyberprzestępców. Coraz częściej wykorzystuje się:

• deepfake’i głosowe,
• fałszywe rozmowy wideo,
• automatyczne kampanie phishingowe,
• generowanie złośliwego kodu.

Według analiz Deloitte zagrożenie związane z deepfake’ami i oszustwami finansowymi będzie gwałtownie rosło wraz z rozwojem generatywnej AI. Opisano między innymi przypadek pracownika, który przelał 25 milionów dolarów po rozmowie z fałszywym „zarządem” wygenerowanym przez AI.

Dlatego rola specjalistów cyberbezpieczeństwa może wręcz wzrosnąć — tyle że ich praca będzie bardziej skupiona na nadzorze AI, analizie ryzyka i reagowaniu na nowe typy zagrożeń.

Największe zagrożenia związane z AI

Halucynacje modeli

Jednym z najpoważniejszych problemów AI są tzw. halucynacje, czyli generowanie nieprawdziwych informacji przedstawianych jako fakty. Modele potrafią:

• wymyślać źródła,
• tworzyć fikcyjne cytaty,
• podawać błędne dane techniczne,
• generować nieistniejące funkcje programistyczne.

Problem polega na tym, że odpowiedzi AI często brzmią bardzo przekonująco.

Uprzedzenia i błędy danych

AI uczy się na danych dostarczonych przez ludzi. Jeśli dane są błędne lub stronnicze, model również będzie podejmował błędne decyzje.

Deloitte opisywał przypadki systemów wykrywających oszustwa bankowe, które zaczęły błędnie oceniać osoby starsze jako bardziej podejrzane z powodu źle przygotowanych danych treningowych.

Uzależnienie od automatyzacji

Firmy coraz częściej próbują ograniczać koszty poprzez pełną automatyzację procesów. Problem pojawia się wtedy, gdy człowiek przestaje kontrolować system.

Eksperci zwracają uwagę, że AI bez odpowiedniego nadzoru może prowadzić do:

• błędnych decyzji biznesowych,
• naruszeń prawa,
• wycieków danych,
• utraty zaufania klientów.

Czy człowiek nadal będzie potrzebny?

Mimo ogromnego postępu technologicznego AI nadal nie posiada:

• świadomości,
• odpowiedzialności,
• intuicji,
• rozumienia kontekstu społecznego,
• etyki,
• kreatywności na poziomie człowieka.

Sztuczna inteligencja działa na podstawie statystyki i wzorców, a nie prawdziwego rozumienia rzeczywistości. Potrafi bardzo szybko analizować dane, ale nadal nie ponosi odpowiedzialności za skutki swoich decyzji.

Dlatego najbardziej prawdopodobny scenariusz przyszłości nie zakłada całkowitego zastąpienia informatyków, programistów czy pentesterów, lecz zmianę charakteru ich pracy. Specjaliści IT będą coraz częściej:

• nadzorować modele AI,
• weryfikować wyniki,
• projektować zabezpieczenia,
• analizować ryzyko,
• odpowiadać za jakość i bezpieczeństwo systemów.

Zakończenie

Sztuczna inteligencja już dziś zmienia rynek IT i bez wątpienia wyeliminuje część prostych, powtarzalnych zadań. Nie oznacza to jednak końca zawodów związanych z informatyką czy cyberbezpieczeństwem.

Historia pokazuje, że każda rewolucja technologiczna zmieniała sposób pracy ludzi, ale jednocześnie tworzyła nowe specjalizacje i nowe potrzeby. AI stanie się prawdopodobnie jednym z najważniejszych narzędzi przyszłości, jednak nadal będzie wymagała człowieka — szczególnie tam, gdzie potrzebna jest odpowiedzialność, krytyczne myślenie i kontrola nad podejmowanymi decyzjami.